Nowe przepisy dla polskiego atomu. Minister przedstawił plan zmian

Rząd pracuje nad kolejną nowelizacją specustawy jądrowej, która ma ograniczyć bariery administracyjne i prawne podczas przygotowania oraz realizacji inwestycji. Projekt przygotował pełnomocnik rządu ds. strategicznej infrastruktury energetycznej Wojciech Wrochna, a proponowane rozwiązania dotyczą również dokumentacji technicznej oraz postępowań prowadzonych przed Prezesem PAA.

„Mniej biurokracji, prostsze procedury i sprawniejsza realizacja inwestycji” – napisał minister Motyka w mediach społecznościowych, informując o przyjęciu dokumentu przez Stały Komitet Rady Ministrów.

Minister wskazał cztery główne obszary zmian, obejmujące ważność decyzji lokalizacyjnych, nieruchomości i pozwolenia na prace przygotowawcze, dostęp do wrażliwej dokumentacji oraz finansowanie pierwszej elektrowni.

Bezterminowe decyzje lokalizacyjne

Jedną z najważniejszych propozycji jest zniesienie dziesięcioletniego ograniczenia ważności decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji jądrowych, dzięki czemu inwestor nie musiałby ponownie uzyskiwać takiej zgody wyłącznie z powodu upływu terminu jej obowiązywania. Rząd uzasadnia zmianę skalą i długotrwałością przedsięwzięć, w których przesunięcie harmonogramu lub przedłużenie procedur może zwiększać ryzyko wygaśnięcia decyzji potrzebnych do realizacji kolejnych etapów.

Projekt przewiduje również uproszczenie zasad uzyskiwania przez inwestora prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, a także doprecyzowanie trybu zmiany decyzji lokalizacyjnych i pozwoleń na prace przygotowawcze. Zmiany mają objąć sposób zawiadamiania stron postępowania, aby uporządkować procedury stosowane podczas przygotowywania inwestycji. Dokument ma również ułatwić inwestorowi uzyskanie praw do gruntów należących do Skarbu Państwa oraz znajdujących się na nich budynków i infrastruktury. Prawa te przysługiwałyby mu z mocy ustawy po uzyskaniu ostatecznej decyzji lokalizacyjnej, a ich nabycie potwierdzałby wojewoda.

Dokumentacja i postępowania przed PAA

Kolejna część zapowiedzi dotyczy zasad bezpiecznego dostępu do dokumentacji zawierającej wrażliwe informacje techniczne i technologiczne. Ministerstwo Energii wymieniło ponadto możliwość składania wybranych dokumentów w języku angielskim w postępowaniach przed Prezesem PAA

Projekt zmienia również kolejność uzyskiwania pozwoleń. Inwestor nie musiałby już otrzymać pozwolenia wodnoprawnego przed zezwoleniem na budowę obiektu jądrowego lub składowiska odpadów promieniotwórczych. Pozwolenie wygasałoby jednak, gdyby w ciągu 10 lat od jego uprawomocnienia nie rozpoczęto budowy urządzeń wodnych.

Finansowanie pierwszej elektrowni

Minister Motyka zapowiedział również zmianę harmonogramu finansowania pierwszej elektrowni jądrowej. Zgodnie z założeniami projektu limit wsparcia dla Polskich Elektrowni Jądrowych w 2026 r. miałby zmniejszyć się z 11 do 8 mld zł, natomiast w 2030 r. wzrosnąć z 6,6 do 9,6 mld zł. Chodzi więc o przesunięcie 3 mld zł na późniejszy rok, bez zmiany łącznej kwoty przewidzianej na te dwa lata.

Projekt wymaga jeszcze przyjęcia przez rząd, a następnie rozpatrzenia przez parlament i podpisu prezydenta. Przyjęcie go przez Stały Komitet Rady Ministrów nie oznacza, że nowe przepisy już obowiązują.

To kolejna nowelizacja przepisów dotyczących inwestycji jądrowych. Poprzednią prezydent podpisał w połowie sierpnia. Umożliwiła ona wcześniejsze rozpoczęcie wstępnych robót budowlanych oraz podział inwestycji na etapy, co według resortu może skrócić budowę nawet o dwa lata..